...اکنون چگونه افسرده و پژمرده گشته ايد؟...چشم بصيرت را باز و احتياجات حاليه خود را ادراک نماييد. کمر همت و غيرت بربنديد و در تدارک وسايل معارف و مدنيت بکوشيد...)

در نسل حاضر شور و شوق نوسازي همه جانبه اي موج میزند و در ایرانیان بیداری لازم را برای بازسازی مقامی که در خانواده جامعه جهانی داشته اند برمی انگیزد. این دگرگونی میسر نمیشود مگر به پالایش منش و رفتار ، پیشی گرفتن در دانش و خرد بنای جامعه ای که در آن فرزانگی و آ*ز*ا*د*گی دست در دست هم میدهند.

تصور رایج در جوامع قرون وسطایی آنستکه اگر همه مردم بر موازینی مشخص و باورهایی یکسان زندگی کنند ، صلح و آرامش تحقق می یابد و اگر در چنین جامعه ای عدالت نیز اجرا شود ، جامعه ای آرمانی حاصل خواهد شد.

چنین تصوری نارواست و مخالف آ*ز*ا*د*ی وجدان انسانی.

انسان موجودی اندیشمند است و هرگونه محدودیت اندیشه او را از مهمترین ویژگیهایش تهی میسازد. اندیشیدن همانا رفتن به راهی دیگر از گذشتگان است. تنها از پرواز اندیشه در فضاهای نوین ، ابتکار و نوجویی در انسان برانگیخته میشود و گسترش دانش و هنر ممکن میگردد. جستجوی حقیقت نیز تنها با برخورد اندیشه های گوناگون ممکن است و هرگونه کوشش برای یکسان سازی اندیشه ها بازگشت به قرون وسطایی است.

دیگر آنکه د*گ*ر اندیشی به رشد انسان بسوی بلوغ فکری دامن میزند. بلوغ فکری به انساندوستی و اخلاق والای اجتماعی میدان میدهد و به همزیستی مهرورزانه می انجامد.

یگانگی والاترین آمال جامعه بشری است. لیکن به شرطی که بر اندیشه و اراده آزاد انسانها استوار گردد.
جامعه شایسته انسانی جامعه ای است که در آن اندیشه و گفتار والاترین گوهر است و د*گ*ر اندیشی نه تنها نکوهیده نیست ، که از مهمترین ارزشهای اجتماعی بشمار می آید.

در چنین جامعه ای نوع بشر به مانند گلهای یک گلزار و برگهای یک درخت به یگانگی گونه گون دست می یابد.